GS Trần Đình Thiên: Việt Nam chậm chuyển dịch về phía kinh tế tri thức và công nghệ cao

Giáo sư Trần Đình Thiên, Viện trưởng Viện kinh tế Trung ương

>> "Việt Nam có thể tụt hậu xa hơn nếu không tập trung vào cuộc cách mạng sản xuất mới"

Mở đầu bài phát biểu của mình, giáo sư đã nhận định: “20 năm vừa qua, là những bước dịch chuyển về phía kinh tế tri thức và công nghệ cao của Việt Nam là chậm, và đây là điều phía Việt Nam phải thảo luận. Đảng đã nhận thức ra điều ấy nhưng khi triển khai thực tế câu chuyện không đơn giản”.

Giáo sư cũng cho rằng đây là thời điểm quan trọng, mang tính đánh dấu. Bởi sau 30 năm cải cách, 20 năm đổi mới, Việt Nam bước vào giai đoạn phát triển hoàn toàn khác. Theo giáo sư, chúng ta đều biết phát minh ra công nghệ là để mang lại lợi ích, tăng năng suất lao động. Và điều phải bàn đến với một nước nghèo như Việt Nam là “chi phí tạo ra thay đổi là bao nhiêu, khi chúng ta còn cách các nước khác quá xa, có những lực cản gì khiến chúng ta không thể làm điều ấy, ví dụ như chi phí tốn kém, hay những nhóm lợi ích kinh tế hay thể chế nào ngăn cản những cuộc chuyển dịch thời đại rất quan trọng này”.

Giáo sư cũng cho rằng Việt Nam là nước đi sau, vì vậy không nên nỗ lực quá nhiều cho việc phát minh lại mà phải học cách thay đổi. Toàn cầu hóa gắn liền với thời đại này là một yếu tố quan trọng vì thế Việt Nam muốn vượt lên được là phải tập trung cho toàn cầu hóa. Giáo sư cũng cho rằng cách mở cửa của Việt Nam chưa hiệu quả, và phải thay đổi vì giờ Việt Nam đã có đủ cơ hội. Ông nhận định: “Chúng ta đã ký kết được rất nhiều thỏa thuận, ví dụ như TPP. Bởi trong TPP có Mỹ, Nhật, Canada, chúng ta ký những thỏa thuận cao nhất với những quốc gia có sức mạnh nhất, công nghệ tiên tiến nhất. Nhưng đó có phải lựa chọn chiến lược hay tình cờ?... Lịch sử đã cho thấy những nước đi sau muốn bứt lên được cần phải bám vào nước đi trước theo một cách nào đó, phải bám đúng và bám tốt. Nhiều nước đã bám sai, hoặc bám không nổi nên bị rơi”. Và để bám thế nào cho đúng, cho tốt thì Việt Nam rất cần lời khuyên của OECD.

Giáo sư cũng tỏ ra khá lạc quan rằng theo logic 3D, chỉ 20 năm nữa Việt Nam sẽ vươn lên trở thành một nước có thu nhập cao. Chặng đường 5 năm tới sẽ rất khó khăn nhưng nếu vượt qua được thì sẽ tiến lên rất nhanh.

Hội thảo Cuộc Cách mạng sản xuất mới và Hàm ý chính sách được Bộ Ngoại giao phối hợp với OECD tổ chức tại Hà Nội nhằm lắng nghe chia sẻ của các chuyên gia OECD về nhận thức và nghiên cứu liên quan đến cuộc cách mạng này. Hội thảo có sự tham dự của Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Bùi Thanh Sơn; ông Alessandro Goglio, Trưởng Ban Đông Nam Á của OECD; ông Robert Ford, Phó Trưởng ban kinh tế OECD; ông Alistar Nolan, Chuyên gia cao cấp về phân tích chính sách, ban khoa học công nghệ và đổi mới, ông Kensule Tanaka, Trưởng bộ phận châu Á, Trung tâm phát triển OECD và nhiều khách mời khác.