Hiện nay, mặc dù trong thông tin trả lời kiến nghị của cộng đồng doanh nghiệp khởi nghiệp mới đây, Bộ Tư pháp - cơ quan chủ trì soạn thảo Bộ luật Hình sự (BLHS) năm 2015 có nêu khả năng sửa Điều 292 “tội cung cấp dịch vụ trái phép trên mạng máy tính, mạng viễn thông”, tuy nhiên cho đến nay cộng đồng ICT, đặc biệt là các doanh nghiệp khởi nghiệp công nghệ vẫn đang rất lo lắng, bức xúc về quy định tại điều luật này, nhất là điểm e khoản 1 của Điều 292.
ICTnews đã có cuộc trao đổi với ông Vũ Thế Bình, Tổng thư ký Hiệp hội Internet Việt Nam về Điều 292, những hệ lụy từ điều luật này cũng như hướng xử lý với quy định bị nhiều chuyên gia nhận định là có xu hướng “hình sự hóa quan hệ kinh tế”.
 |
|
Ông Vũ Thế Bình cho biết, hiện nay Hiệp hội đang thu thập ý kiến và tìm cách đề xuất tổ chức một cuộc trao đổi giữa cộng đồng doanh nghiệp Internet và đại diện cơ quan quản lý nhà nước về quy định tại Điều 292 của Bộ luật Hình sự 2015. |
Xin ông cho biết thời gian vừa qua các thành viên của Hiệp hội Internet Việt Nam có hoang mang, lo lắng trước quy định tại Điều 292 BLHS 2015 hay không?
Chúng tôi có nhận được một số thông tin về sự phàn nàn, lo lắng của các thành viên, kể cả các công ty lâu năm về Điều 292 này. Và đây lại là Luật Hình sự, thì sự lo lắng của các doanh nghiệp, các doanh nhân khởi nghiệp càng dễ hiểu, trong bối cảnh Chính phủ mong muốn thúc đẩy “không hình sự hoá các quan hệ kinh tế”.
Tôi cho rằng, khi doanh nghiệp phải lo lắng để nâng cao năng lực cạnh tranh, để chiếm lĩnh thị trường và trái tim khách hàng, về ứng dụng công nghệ mới, về sáng tạo và đổi mới thì sự lo lắng đấy đáng giá hơn.
Với vai trò là Tổng Thư ký Hiệp hội Internet Việt Nam, ông có nhận định gì về quy định tại Điều 292 của BLHS 2015 đang khiến giới ICT “dậy sóng” thời gian gần đây?
Các phương tiện thông tin đại chúng và các chuyên gia pháp luật, thời gian vừa qua, đã có ý kiến nhiều về Điều 292 của BLHS 2015. Ý kiến về điều này có cả hai chiều, tuỳ theo diễn giải cách hiểu của người đọc, kể cả các luật sư. Riêng điều đó cũng đủ để lo lắng rồi.
Điều 292 nói về “Tội cung cấp dịch vụ trái phép trên mạng máy tính, mạng viễn thông” nằm trong Chương 21 “Các tội xâm phạm an toàn công cộng, trật tự công cộng”. Điểm e Khoản 1 của Điều luật này có nói đến “các loại dịch vụ khác trên mạng máy tính, mạng viễn thông theo quy định của pháp luật”. Có lẽ chữ “dịch vụ khác” khiến cho nhiều doanh nghiệp, doanh nhân hay người khởi sự lo lắng. Tôi chia sẻ với sự lo lắng của họ.
Lý do là ở Việt Nam, thời gian ra văn bản Luật thường rất mất thời gian và sửa còn mất thời gian hơn. Trong khi công nghệ và thị trường biến động liên tục. Các doanh nghiệp, doanh nhân có thể gặp rủi ro khi quyết định kinh doanh một dịch vụ trên mạng khi tính pháp lý của nó chưa rõ ràng.
Vậy theo ông, nếu được áp dụng Điều luật này sẽ gây ra những tác động gì với hoạt động của các doanh nghiệp ICT nói chung và các doanh nghiệp khởi nghiệp công nghệ nói riêng?
Đầu tiên là sự lo lắng, nỗi sợ và khả năng suy giảm niềm tin. Một trong những nguyên tắc cơ bản trong tố tụng hình sự là "suy đoán vô tội" cho người dân và doanh nghiệp, nhưng khi một điều khoản không hay chưa được hiểu rõ ràng thì nỗi lo lắng sẽ đến.
Khởi sự công nghệ luôn đi cùng mạo hiểm. Và với nỗi lo lắng, niềm tin không chắc chắn thì sẽ ảnh hưởng đến quyết tâm khởi sự của giới công nghệ nước nhà.
Người khởi nghiệp công nghệ cần có sự yên tâm rằng, ngoài số lượng cụ thể - rõ ràng về các dịch vụ bị cấm hoặc kinh doanh có điều kiện, họ có thể làm bất cứ ứng dụng, dịch vụ gì khác mà không phải lo lắng chuyện vi phạm pháp luật về “kinh doanh trái phép”.
Có ý kiến cho rằng việc một số startup vì lo ngại Điều 292 mà chuyển hoạt động sang Singapore chỉ là phản ứng tức thời. Điều đáng lo hơn khi điều luật này được thực thi là cộng đồng doanh nghiệp CNTT, những người làm khởi nghiệp sẽ nản lòng, mất động lực để tham gia phát triền nền kinh tế số, việc xây dựng hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo tại Việt Nam cũng sẽ gặp khó khăn. Anh nghĩ sao về ý kiến này?
Chúng ta có quyền lo lắng và việc tạm dừng thực hiện Luật hình sự 2015 là dịp để các doanh nghiệp, doanh nhân khởi nghiệp phản ánh ý kiến của mình đến các cơ quan chức năng, để có thể điều chỉnh cho phù hợp.
Chúng ta cũng nên quan niệm rằng, dù có Điều 292 hay không, thì môi trường kinh doanh, môi trường khởi nghiệp ở Việt Nam chưa thể so sánh với Singapore và một số nước khác. Cho nên, để tạo ra môi trường kinh doanh tốt, có thể thúc đẩy khởi nghiệp công nghệ, cũng như các ngành kinh doanh khác, thì còn nhiều việc phải làm.
Tôi chia sẻ với quan điểm lo lắng này. Vì nó liên quan đến lòng tin và sự dấn thân của doanh nghiệp và người khởi nghiệp.
Để người làm CNTT, Internet có thể yên tâm, Hiệp hội Internet Việt Nam sẽ có đề xuất, kiến nghị gì với cơ quan soạn thảo BLHS 2015 về Điều 292, thưa ông?
Thời điểm hiện tại Hiệp hội đang thu thập ý kiến và đang tìm cách đề xuất tổ chức một cuộc trao đổi giữa cộng đồng doanh nghiệp Internet và đại diện cơ quan quản lý nhà nước về nội dung quy định tại Điều 292 của Bộ luật Hình sự năm 2015. Việc này hiện chưa xong nên chúng tôi sẽ cung cấp thông tin cụ thể trong thời gian tới.
Còn về kiến cá nhân, dù cũng thông cảm với sự lo lắng của người làm luật khi muốn quản lý chặt với các ngành nghề kinh doanh có điều kiện, song tôi cho rằng nên bỏ điểm “e” này. Hoặc phải sửa lại theo hướng rất rõ ràng rành mạch. Chẳng hạn, sửa lại là “các dịch vụ khác trên mạng máy tính, viễn thông do (một đơn vị cụ thể) ban hành”. Tôi không nắm được chi tiết về đơn vị nào có thẩm quyền ban hành danh mục dịch vụ này, nhưng mong muốn danh mục các dịch vụ thuộc diện này phải rất khó mới được phê duyệt, sau nhiều vòng lấy ý kiến, kể cả lấy ý kiến doanh nghiệp và nhân dân.
Điều này là dựa trên tinh thần doanh nghiệp/người dân được kinh doanh bất cứ cái gì pháp luật không cấm. Hiểu rộng ra rằng, những gì nhà nước cấm hoặc hạn chế kinh doanh (phải có điều kiện) thì cần minh định rõ, tốt nhất là ngay ở trong Luật.
Cảm ơn ông!
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét